وبنا – محمد رشیدی – همه روزه شاهد افتتاح وبسایتهای زیادی هستیم. وبسایتهایی برگرفته از بودجه های کلان و یا حتی یک علاقه ی شخصی! اما در این میان، به ندرت شاهد پیدایش یک وبسایت موفق هستیم. حتی گاهی اوقات بهترین ایده ها هم با شکست مواجه میشوند. ایده هایی که گمان میرفت به قله های وب برسند.
شکست یک وبسایت، میتواند برگرفته از عوامل داخلی و خارجی بسیار متنوعی باشد. اما نکته ی بسیار مهم و حائز اهمیت، مدیریت است.
وبسایتی میتواند موفق باشد که مدیر لایقی داشته باشد. هرچند زیرساخت هم نقشی اساسی را ایفا میکند، اما اگر شما بهترین سرورها، بهترین برنامه نویسها و … را داشته باشید، ولی در مقابل از وجود یک مدیر باکفایت بی بهره باشید، صراحتا میتوان گفت که هرآنچه دارید، به هیچ دردی نخواهد خورد و شما به زودی با شکست مواجه خواهید شد! به قولی “دیر و زود دارد، اما سوخت و سوز ندارد!”.
یک وبسایت موفق باید در دو بعد بسیار مهم مدیریت شود.
مدیریت عملیاتی
مدیریت استراتژیک
1. مدیریت عملیاتی
مدیر عملیاتی را میتوانیم به ناخدای کشتی تشبیه کنیم که کار اصلی او، هدایت کشتی در زمان حال است. وی با توجه به نقشه ای که تدوین شده است، مسیر را طی میکند تا در زمانهای ازپیش تعیین شده، به نقاط مورد نظر برسد.
مدیر عملیاتی، تیمهای برنامه نویسی، گرافیست ها، سرورها و سایر تیم ها را مدیریت میکند تا بتواند در مسیر پیشرفت قرار بگیرد. وی در زمان حال زندگی و فعالیت میکند. تفکری درون محور دارد. نگاهش به درون سازمان وبسایت است.
حال اگر پروژه به چالش برخورد کند، او باید چاره اندیشی کرده و مدیریت بحران کند تا بتواند وبسایت را از بحران فعلی خارج نماید. اما این روند بسیار خطرناک بوده و گاها پروژه (وبسایت) در طوفان موجود غرق شده و به شکست منتهی میگردد.
به نظر شما، آیا یک مدیر عملیاتی، میتواند در مواجحه با بحران، زیر فشار و استرس، بهترین تصمیم ممکن را اتخاذ کند؟ آیا میتواند در عین حال که وبسایت از بحران و آسیب خارج میشود، آن را به مسیری وارد کند که سرشار از سود و منفعت باشد؟
هرچند وبسایت از ایده و طرح فوقالعاده ای برخوردار باشد، اما میبینیم که شکنندگی بسیار محسوسی وجود دارد که میتواند وب سایت را به بنبست برساند. پس به این نتیجه میرسیم که مدیریت عملیاتی، لازمهی یک وب سایت است، اما برای موفقیت آن کافی نیست.
2. مدیریت استراتژیک
مدیریت استراتژیک، برخلاف مدیریت عملیاتی، نگاهش به بیرون از سازمان است و در زمان آینده زندگی میکند. تفکری بیرون محور داشته و نقاط حساس را پیشبینی و برای جلوگیری از بروز و یا حتی برخرود با آن چاره اندیشی میکند.
در مثال کشتی که در بالا اشاره شد، مدیر استراتژیک، نقش دیدبانی را در کشتی ایفا میکند که با دوربین خود، دوردستها را نظاره میکند و اطلاعاتی را در اختیار ناخدای کشتی قرار میدهد که کشتی با بحران روبرو نشود.
همیشه عوامل بیرونی، تأثیرات بسیار حساسی در سازمان وبسایت دارند. به عنوان مثال وضعیت اقتصادی، سیاسی، فرهنگی جامعه و یا حتی خود اجتماع! میزان تأثیرات هر عاملی، در وبسایتهای مختلف، متنوع است.
همیشه بررسی عوامل بیرونی موجب پیشبینی چالش و محدودیت نمیشود؛ بلکه در بسیاری از موارد، با ذکاوت و هوشیاری تیم مدیریت استراتژیک، فرصت هایی به دست میآید که وبسایت ما را با رشدی غیرقابل باور روبرو میکند.
نکته ی بسیار ظریفی وجود دارد و آن، تاریخ انقضای استراتژی های سازمان وبسایت است. ممکن است یک استراتژی، با شرایط فعلی بسیار مناسب و سودمند باشد، ولی در اینده ای نه چندان دور، با تغییر شرایط جامعه، نه تنها سودی حاصل وبسایت نشود، بلکه آن را دچار ضرر و زیان هم کند!
مدیریت استراتژیک، همیشه جلوتر از سازمان حرکت میکند و شرایط بیرونی سازمان را مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل دوره ای قرار میدهد. استراتژی های فعلی را بررسی میکند و نقشه راه را طوری تبیین میکند که وبسایت بهترین روند را در مسیر توسعه، طی نماید.
پیوندهای بسیار عمیقی بین دو بعد مدیریتی مورد بحث وجود دارد. ناخدای کشتی همان مدیریت عملیاتیست که اطلاعات لازم را از دیدبان یا همان مدیریت استراتژیک دریافت کرده و مسیر را به درستی طی میکند. پس میتوان گفت که این دو بعد، مکمل هم هستند و وجود ایندو در کنار هم، میتواند وبسایت را با استفاده از یک رویکرد استراتژیک مناسب، به موفقیت نزدیک کند.
در صورت استقبال خوانندگان محترم، در دست نوشته های آتی، این بحث را به طور جدی و تخصصی پیگیری خواهیم نمود.
شما نقش مدیریت استراتژیک را در وضعیت فعلی وب ایران تا چه حد ضروری میدانید؟ آیا وقت آن نشده است که با نگاهی متفاوت، در فضای سایبر حضور به هم رسانیم؟z
