پویا کندری، مدیرعامل شتابدهنده فارابی در گفتگو با وبنا؛

هنوز در ایران اینشورتک نداریم / بزرگترین چالش در حوزه فین‌­تک نبود زیرساخت است

تاریخ انتشار: ۴ تیر ۱۳۹۸

فین‌تک (Fintech) یا «تکنولوژی امور مالی» (financial technology) به شرکت‌ها یا استارتاپ­‌هایی اطلاق می­‌شود که در ارائه خدمات مالی به مشتری، از به‌روزترین تکنولوژی‌ها استفاده می‌کنند.

این استارتاپ­‌ها کم‌هزینه‌ هستند و در کنار راحت بودن سرعت بالایی دارند، ویژگی­‌هایی که سب شده به جایگزینی برای خدمات مؤسسات مالی سنتی تبدیل شوند.

شرکت‌های فعال در حوزه فین‌تک را می‌توان براساس مدل‌های کسب و کارشان به چهار بخش کلی تقسیم کرد. این چهار شاخه اصلی عبارتند از تامین‌مالی (Financing)، مدیریت دارایی (Asset Management)، پرداخت‌ها (Payments) و نهایتا مجموعه‌ای از خدمات متنوع دیگر که می­توان آن‌ها را تحت عنوان سایر خدمات فین‌تک (Other FinTechs) در نظر گرفت. برای بررسی وضعیت چالش­های استارتاپ­ها و شرکت­ها حوزه فین­تک در ایران با پویا کندری، مدیرعامل شتابدهنده فارابی به گفتگو نشستیم.

بزرگترین چالش در حوزه فین‌­تک نبود زیرساخت است

پویا کندری نبود زیرساخت را بزرگترین چالش فین­‌تک قلمداد می­‌کند و می­‌گوید: «در حوزه فین‌تک، استارتاپ­‌های اینشورتک باید از خدمات شرکت­‌هایی که زیرساخت ارائه می­‌دهند استفاده کنند. زمانی که شرایط اقتصادی مساعد نباشد نه شرکت‌های زیرساختی می‌­توانند API دهند و زیرساخت مناسب فراهم کنند و نه استارتاپ­ها می­‌توانند شروع به کار کنند. به این شکل درتامین نیازهای اولیه بازار دچار مشکل خواهیم شد و قادر به کار روی ترندهای جهانی نخواهیم بود. روندهای داغ حال حاضر دنیا موضوعات حوزه های AI ، SmartCity و Learning Machine است در حالی که روندهای جذاب ما در ایران نظافت ساختمان است. برای مثال ما هنوز درگیر کارت اعتباری هستیم در صورتی که چندین سال است که این قضیه برای کشورهای خارجی حل شده است.»

مدیرعامل شتابدهنده فارابی در مورد مشکلات زیرساختی توضیح می­‌دهد: «بخش بزرگی از مشکلات زیرساختی مربوط به  KYC یا احراز هویت است. احراز هویت در فینتک بسیار اهمیت دارد ولی هنوز راهکار مناسبی برای آن ارائه نشده است. موضوع امضای دیجیتال هنوز در ایران بلاتکلیف است. برای اخذ کد بورسی همچنان احراز هویت تنها به صورت حضوری صورت می­‌گیرد. در افتتاح حساب بانکی هم باید احراز هویت به صورت حضوری انجام شود، به طور مثال صندوق قرض الحسنه مهر ایران پیک های موتوری خود را به درب منزل مشتریان ارسال کرده و احراز هویت حضوری انجام می‌­دهد. تمامی این اقدامات از این جهت انجام می شود که قانون بالادستی تکلیف کرده است که احراز هویت باید یکبار به طور حضوری انجام شود. قوانین بالادستی ما مشکل دارد و باید اصلاح شود.»

او ادامه می­دهد: «در کشورهای دیگر احراز هویت با اثرانگشت انجام می­‌شود، چون اثر انگشت همه افراد ثبت شده و غیرقابل تغییر هستند. در صورت ثبت اثر انگشت، فرد برای انجام کارهای مختلف مجبور به ثبت اثر انگشت مجدد نیست. برای مثال برای تاسیس شرکت سو پیشینه استعالم می‌­شود و هردفعه اثر انگشت ثبت می­‌شود.»

استارتاپ هایی نظیر بیمه‌­بازار یا بیمیتو اینشورتک محسوب نمی‌­شوند

کندری بار دیگر بر وجود مشکالت زیرساختی در حوزه فینتک تاکید و اضافه می­‌کند: «برای مثال در بخش بیمه، شرکت فناوران زیرساخت را آماده کرده است ولی لازم است که در لایه­ای  APIهایی درست شود که اینشورتک­‌ها روی آن شروع به کار کنند. از سوی دیگر بیمه مرکزی خود در حال آماده سازی خدماتی است که نیاز است حتی شرکت فناوران هم از API بیمه مرکزی استفاده کند. این قدم‌‌ها که مقدمات اینشورتک هستند مثبت به شمار می آیند ولی اینکه دقیقا چه زمانی این کار به سرانجام خواهد رسید معلوم نیست. استارتاپ هایی نظیر بیمه‌­بازار یا بیمیتو اینشورتک محسوب نمی‌­شوند. اینها تنها مارکت‌پلیس‌­های بیمه‌­ای هستند و قسمت فناوری را در عبارت (فناوری­‌های بیمه‌­ای) ندارند.»

کندری در ادامه از پیشرفت فناوری­‌های بیمه ای در دنیا می­‌گوید: «در دنیا دو نسل از اینشورتک گذشته و اینشورتک‌­ها کاربر و جذابیت زیادی دارند. اینشورتک در حوزه خودرو، بیمه مبتنی بر رفتار راننده را پیشنهاد می‌­کند. یعنی دستگاهی روی دیاگ ماشین نصب می­‌شود و رفتارهای پرخطر راننده را شناسایی کرده و براساس رفتار راننده بیمه­‌نامه رانندگی بعدی برای ماشین او صادر می­ شود. بیمه به این وسیله ریسک خود را کنترل و به بهبود فرهنگ رانندگی کمک می کند. برای مثال می­‌تواند بلیت متروی رانندگانی که ماشین خود را کمتر از منزل خارج می‌­کنند و بنابراین ریسک بیمه را کاهش می­‌دهند، شارژ کند. در نتیجه ما هنوز در ایران اینشورتک نداریم. اینشورتک تا حدی دقیق شده است که برای بیمه عمر گجت­‎‌هایی را به مشتریان تحویل می­‎‌دهد تا به دست خود ببندند تا از لحاظ سلامتی چک شوند.»

می‌­توان منبع درآمد و هدف پلیس را با کمک بیمه حوزه امنیت همخوان کرد

او با اشاره به کنسرسیوم بیمه ها در کشورهای خارجی می­‌گوید: «بیمه ها در کشورهای خارجی کنسرسیومی تولید می­‌کنند تا با تحلیل بیگ دیتا بتوانند نقاط و جاده­های حادثه‌­خیز کشور خود را پیدا کنند و با همکاری وزارت راه و یا شهرداری­‌ها آن نقاط را اصلاح می­‌کنند. برای مثل پیچ های خطرناک کشف و اصلاح می­‌شوند، شیب جاده ها تغییر داده می­‌شود و علامت هشداردهنده نصب می­‌شود تا ریسک بیمه­‌ها کاهش یابد.»

کندری در مورد بیمه حوزه امنیت می‌­گوید: «در ایران از یکسو هدف سازمانی نظیر پلیس راهنمایی و رانندگی کاهش جرایم رانندگی است و از سوی دیگر محل کسب درآمد پلیس جریمه متخلفین است. یعنی بین هدف و محل درآمد تناقض وجود دارد. می‌­توان منبع درآمد و هدف پلیس را با کمک بیمه حوزه امنیت همخوان کرد. پلیس می­‌تواند با کنسرسیوم شرکت‌های بیمه همکاری کند و به ازای کاهش میزان جرایم نظیر سرقت در محله­‌های معین درآمد کسب کند.»

او با بیان اینکه در ایران جا برای کار در حوزه اینشورتک زیاد است، می­‌گوید: «مشکل دیگری که در ایران وجود دارد این است که برای دریافت تعرفه بیمه‌­نامه جدید از بیمه مرکزی ۶ ماه زمان نیاز است. این موضوع سبب شده تا بیمه­‌نامه­‌های جدید کمتری در ایران داشته باشیم.»

بازارسرمایه ایران کوچک و ایزوله است

پویا کندری چالش بازار سرمایه را اندازه کوچک بازار می­‌داند و می­‌گوید: «در ایران تعداد افرادی که به طور روزانه در حال تجارت در بازار سرمایه هستند نسبت به بازارهای دیگر بسیار کم است. از سوی دیگر بازارسرمایه ما کاملا ایزوله شده و به بازار کشورهای دیگر متصل نیست. در حال حاضر در دنیا معاملات الگوریتمی روند به روز است. معاملات الگوریتمی به این صورت است که سیاست‌های کلی به ماشین‌ها داده می­‌شود و ماشین­‌ها بر اساس آنها شروع به خرید و فروش می کنند. در ایران نیز خوب است که در حوزه سبدگردانی این اتفاق بیفتد ولی چون اندازه و عمق بازار کوچک است اقدام به پیاده سازی چنین روشی سخت و گاها غیرممکن است.»

او ادامه می­دهد: «در بازارسرمایه از لحاظ مقررات وضعیت مناسبی داریم و اتفاق خوبی هم که در فرابورس افتاد این بود که برای استارتاپ­‌ها مجوز جدید درست نخواهد شد و از مجوزهای موجود استفاده می­‌کنند.»

پرداخت کمیسیون شاپرکی توسط دولت یا شاپرک اشتباه است

مدیرعامل شتابدهنده فارابی پرداخت خرد را چالش جدی دیگری معرفی می­‌کند و می­‌گوید: «بیش از ۳۰ درصد از پرداخت­های ما پرداخت­‌های خرد هستند. اشتباه است که در نانوایی برای پرداخت کارت می­‌کشیم چون هزین‌ه­ای که برای سیستم بانکی ایجاد می­‌شود بیشتر از عددی است که برای نان پرداخت می­‌شود. سیستم بانکی ایران در حال پرداخت کمیسیون اشتباهی به نام کمیسیون شاپرکی است. همه PSP ها به دنبال راهی برای دریافت این کمیسیون هستند. یکی از دلایلی که آپ یا هف‌­هشتاد نیز ساخته می­‌شود همین است، چون برای یک تراکنش عادی ۲۵۰ تومان پول دریافت می­‌کنند. از این رو فروش شارژ یا بلیط هم انجام می شود چون تعداد تراکنش های صورت گرفته از این محل هم بالاست.»

کندری ادامه می­دهد: «در دنیا این کمیسیون را دولت یا یک رگولاتوری نظیر شاپرک پرداخت نمی­‌کند بلکه توسط مشتری یا فروشگاه پرداخت می شود. به این ترتیب میزان پرداخت خرد پایین می آید و راهکارهای جدید پرداخت موبایلی مورد توجه قرار می­گیرد. در ایران هم کارهایی در باب این موضوع در حال انجام است و در صورت ایجاد تغییرات می توانیم مانند روندهای مطرح در دنیا به ارائه راهکارهایی برای کاهش این کمیسیون فکر کنیم.»

کندری در پایان به افرادی که قصد ورود به حوزه فینتک دارند توصیه می‌­کند: «برای ورود به حوزه فین‌تک لازم است قبل از راه­‌اندازی کسب و کار، چند سال در این حوزه فعالیت کرد و اکوسیستم را شناخت. شناخت اکوسیستم کمک می‌­کند تا کسب­‌وکار راهکارهایی را که کاملا با اکوسیستم سازگار باشند ارائه کند.»

درباره این مطلب دیدگاهی بنویسید...

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.